Ramen laten wassen: hoe vaak, veiligheid op hoogte en wat de glazenwasser doet

Schone ramen lijken een detail, maar ze bepalen voor een groot deel hoe licht en verzorgd een woning aanvoelt. Wie ooit de ramen van een tweede verdieping vanaf een ladder heeft gewassen, weet bovendien dat het geen klus is die u even tussendoor doet. Dit artikel legt uit hoe vaak ramen gewassen moeten worden en waarom dat per woning verschilt, wat een professionele glazenwasser doet en met welke methoden hij werkt, wat er bij een beurt hoort, welke veiligheidsregels er gelden voor werken op hoogte, en wie de buitenkant van de ramen regelt en betaalt als u in een appartement of een huurwoning woont.

Hoe vaak laat u de ramen wassen?

Een vaste regel bestaat niet. Veel glazenwassers werken met een vaste ronde en komen eens in de paar weken tot eens per kwartaal langs; hoe vaak het echt nodig is, hangt vooral af van de omgeving. Glasfabrikanten adviseren gevelglas in elk geval minimaal eens per halfjaar te reinigen. Een vaker ritme is zinvol als de ramen snel vuil worden of als u veel waarde hecht aan helder glas, bijvoorbeeld bij grote glazen puien aan de tuinkant. Een minder vaak ritme kan bij een woning in een rustige, groene omgeving met een overstek dat de ramen beschermt tegen regen.

Naast het glas zelf vragen ook de kozijnen aandacht. Vuil en algen op het schilderwerk houden vocht vast, en regelmatig reinigen helpt het schilderwerk langer mee te gaan. Wie de ramen laat wassen, kan de kozijnen dus het best meteen laten meenemen. Hoe het schilderwerk zelf het langst meegaat, leest u in Buitenschilderwerk: wanneer schilderen en wat de schilder doet.

Waarom ramen vuil worden: verkeer, zee, bomen en nieuwbouw

De snelheid waarmee ramen vervuilen, hangt vooral af van de omgeving:

• Verkeer en spoor. Aan een drukke weg slaat een grijze film van roet en fijnstof op het glas neer. Langs het spoor kunnen ook fijne metaaldeeltjes van remmen en bovenleiding op het glas terechtkomen; die laten zich met alleen water vaak lastig verwijderen.
• Zee en wind. Aan de kust neemt de wind zout mee. Na het opdrogen blijft een doffe zoutaanslag achter die vooral na stormachtig weer snel terugkomt.
• Bomen en tuinen. Stuifmeel, bladluis en honingdauw van bomen geven een kleverige laag, en vogelpoep en spinnenwebben doen de rest.
• Regen en weer. Regen spoelt het glas niet schoon. Regendruppels nemen stof uit de lucht mee en laten na het opdrogen vlekken achter; aan de weerzijde is dat het duidelijkst.
• Nieuwbouw en verbouwing. Na de bouw zitten er vaak resten van cement, kalk, kit, verf of stucwerk op het glas. Dit bouwvuil vraagt om een aparte opleveringsschoonmaak. Schrapen met een mesje of krabber op droog glas kan krassen geven, vooral als er zandkorrels tussen zitten; glasfabrikanten waarschuwen dat schrapen met een mesje altijd een krasrisico geeft, vooral bij gecoat glas, en dat beschadigingen bij gehard glas extra kunnen opvallen. Laat dit doen door een glazenwasser die ervaring heeft met bouwschoonmaak, of vraag de aannemer of het in de oplevering is inbegrepen.

Ook kalkaanslag uit nieuw metselwerk of beton kan bij regen op het glas en de kozijnen lopen, vooral in de eerste periode na de bouw. Resten van cement, mortel en beton zijn sterk alkalisch en kunnen het glasoppervlak aantasten als ze niet snel worden afgespoeld.

Wat een glazenwasser doet: drie werkmethoden

Professionele glazenwassers kiezen per woning en per raam de methode die het beste en het veiligst werkt. In de praktijk zijn dat er drie.

1. Traditioneel met wisser en trekker. Het glas wordt ingezeept met een inwasser en daarna met een rubberen trekker in vaste banen drooggetrokken; de randen worden met een zeem of doek nagewerkt. Deze methode geeft een strak resultaat en is geschikt voor de ramen op de begane grond en voor alles wat vanaf een veilige standplaats bereikbaar is.
2. Telescoopsteel met gedemineraliseerd water. Steeds meer glazenwassers werken met een lange telescopische steel met een borstel aan het einde, waardoor gedemineraliseerd of osmosewater wordt gepompt. Dat is water waaruit vrijwel alle mineralen zijn verwijderd. Omdat er geen kalk en zeep in zit, droogt het op zonder strepen en hoeft het glas niet te worden drooggetrokken. De glazenwasser blijft met beide voeten op de grond staan en kan zo ramen tot enkele verdiepingen hoog bereiken. Een bijkomend voordeel is dat de borstel ook het kozijn meeneemt.
3. Hoogwerker, gondel of touwtoegang. Voor hoge gebouwen, appartementencomplexen en lastig bereikbare gevels zet de glazenwasser een hoogwerker in, of werkt hij vanuit een gevelonderhoudsinstallatie of gondel die op het dak is gemonteerd. Bij sommige gebouwen wordt gewerkt met touwtoegangstechniek, waarbij de glazenwasser aan touwen langs de gevel afdaalt. Dat mag volgens het Arbobesluit alleen als veiliger middelen redelijkerwijs niet mogelijk zijn, en vraagt om een specifieke opleiding en twee afzonderlijk verankerde lijnen, meestal aan vaste ankerpunten op het dak.

Welke methode het beste past, hangt af van de hoogte, de ondergrond rond de woning, de bereikbaarheid en het soort glas. Een goede glazenwasser legt bij het eerste bezoek uit hoe hij de verschillende ramen aanpakt.

Wat valt er onder een glasbewassing?

Wat er bij een beurt hoort, verschilt per bedrijf. Spreek daarom vooraf af wat u verwacht. Denk aan:

• Buitenzijde van de ramen. Dat is de standaard. De binnenzijde wordt bij woningen vaak alleen op verzoek of een paar keer per jaar meegenomen.
• Kozijnen, ramen en deuren: het schilderwerk, de onderdorpels en de waterslagen. Bij de telescoopmethode gaat dit vaak vanzelf mee; bij de traditionele methode is het soms een aparte handeling.
• Dakramen en dakkapellen, die alleen bereikbaar zijn vanaf het dak, met een hoogwerker of met een lange steel.
• Serre, overkapping en lichtstraat. Glazen daken en polycarbonaat platen vragen om een zachte aanpak; polycarbonaat krast snel en mag niet met agressieve middelen worden gereinigd.
• Zonnepanelen. In Nederland spoelt regen veel vuil van de panelen, maar bij een vlakke opstelling, veel bladval of vogels kan reinigen zinvol zijn. Professionals werken met gedemineraliseerd water en een zachte borstel, zonder hogedrukreiniger of schuurmiddelen. Kijk voor het reinigen eerst in de garantievoorwaarden van de fabrikant. Meer over panelen leest u in Zonnepanelen laten installeren.
• Goten en gevel. Sommige glazenwassers bieden ook dakgoten schoonmaken, gevelreiniging of het reinigen van rolluiken en zonwering aan. Dat is meestal een aparte dienst.

Spreek ook af wat er gebeurt met ramen die niet bereikbaar zijn, bijvoorbeeld door beplanting, een uitbouw of een buurtuin. Een duidelijk overzicht van welke ramen en onderdelen wel en niet worden meegenomen, voorkomt discussie achteraf.

Abonnement of een losse beurt?

De meeste glazenwassers werken met een periodiek abonnement: ze komen in een vaste ronde langs, bijvoorbeeld om de zoveel weken, en u hoeft niet thuis te zijn als de buitenkant bereikbaar is. Het voordeel is dat u er geen omkijken naar heeft en dat de ramen nooit echt vuil worden, waardoor elke beurt sneller gaat. Let bij een abonnement op de opzegtermijn, op wat er gebeurt als een beurt door het weer niet doorgaat en op hoe vaak de binnenzijde wordt meegenomen.

Een eenmalige beurt is handig na een verbouwing, voor een verhuizing of verkoop, als voorjaarsschoonmaak of voor ramen die u zelf niet veilig kunt bereiken. Een eenmalige beurt van sterk vervuild glas kost meer tijd dan een periodieke beurt, omdat aanslag en bouwvuil vaak in meerdere stappen moeten worden verwijderd.

Veilig werken op hoogte: wat geldt voor de professional

Glazenwassen is vaak werk op hoogte, en dat is strak geregeld. Het Arbobesluit verplicht werkgevers, en voor deze regels ook zelfstandigen zonder personeel, om maatregelen te nemen tegen valgevaar. Bij een mogelijke valhoogte van 2,5 meter of meer is er volgens het Arbobesluit in elk geval sprake van valgevaar en zijn maatregelen verplicht; ook bij een lagere valhoogte moeten maatregelen worden genomen als er valgevaar is, bijvoorbeeld door risicoverhogende omstandigheden of openingen in de vloer. Daarbij gaan collectieve maatregelen, zoals een steiger, hoogwerker of hekwerk, voor op individuele maatregelen zoals een harnas.

Een ladder is volgens de regels vooral een middel om ergens te komen, niet een werkplek. Als werkplek op hoogte mag een ladder alleen worden gebruikt als veiliger arbeidsmiddelen niet gerechtvaardigd zijn, vanwege het geringe risico en óf de korte duur van het werk óf kenmerken van de plek die niet te veranderen zijn. De ladder moet dan stabiel staan, goed zijn geborgd tegen wegglijden en de gebruiker moet steeds een stevige handgreep hebben. Dat is een belangrijke reden waarom veel glazenwassers zijn overgestapt op de telescoopsteel: de vakman blijft op de grond staan.

Voor u als opdrachtgever betekent dit: een professionele glazenwasser beslist zelf hoe hij een raam veilig bereikt, en kan een raam weigeren of een hoogwerker voorstellen als het niet veilig kan. Dat is geen onwil, maar vakmanschap. Een bedrijf dat zonder enige voorziening vanaf een wankele ladder op de derde verdieping gaat werken, is juist een reden om af te haken.

Zelf de ramen wassen: de risico's van de ladder

De arboregels gelden voor werkgevers en zelfstandigen, niet voor u als particulier. De risico's zijn er voor u echter net zo goed. Volgens het RIVM spelen consumentenproducten een rol bij zo'n 60.000 ongevallen per jaar waarvoor spoedeisende hulp nodig is, en valt ongeveer vijf procent van de slachtoffers van een draagbare trap of ladder. Ramen wassen is daarbij een typisch scenario: u reikt opzij, uw handen zijn nat, de ladder staat op een gladde tegel of zachte grond en u heeft een emmer in de hand.

Wilt u de ramen toch zelf doen, houd dan deze vuistregels aan:

• Was alles wat u vanaf de grond kunt bereiken, eventueel met een eigen telescoopsteel, en laat de rest aan een vakman over.
• Gebruik een ladder in goede staat op een vlakke, stevige ondergrond, onder de juiste hoek, en laat iemand de ladder vasthouden.
• Reik niet ver opzij; verplaats de ladder liever een keer extra.
• Klim niet op een ladder bij wind, regen of als u zich niet fit voelt, en werk nooit vanaf een stoel, tafel of vensterbank.
• Ramen op de verdieping die u alleen van buitenaf bereikt, laat u beter aan een professional over. Draai-kiepramen kunt u vaak van binnenuit aan beide zijden wassen.

Welke klussen in en om het huis u verder zelf kunt doen en waar u beter een vakman voor inschakelt, leest u in Wat kunt u zelf doen bij een verbouwing en wat beter niet.

Appartement en VvE: wie regelt de buitenkant?

In een appartementencomplex kunt u de buitenkant van de ramen vaak niet zelf bereiken. In veel complexen regelt de vereniging van eigenaren daarom centraal een glazenwasser voor de buitenzijde, en worden de kosten betaald uit de periodieke bijdrage aan de VvE. Of dat bij u zo is, hangt af van de splitsingsakte en het splitsingsreglement: daarin staat welke delen van het gebouw gemeenschappelijk zijn en welke privé, en wie welk onderhoud draagt. Kozijnen en ramen in de gevel worden in veel reglementen tot de gemeenschappelijke delen gerekend, maar dat is niet overal zo. Ook besluiten van de ledenvergadering kunnen regelen hoe vaak de glazenwasser komt.

Wilt u vaker dan de VvE regelt, dan kunt u voor de binnenzijde en de bereikbare delen meestal zelf een glazenwasser inschakelen. Voor werk aan de gevel, zoals het monteren van ankerpunten of een gevelinstallatie, beslist de VvE. Meer over de regels in een appartementencomplex leest u in Verbouwen in een VvE-appartement.

Huurwoning: wat is voor de huurder?

Bij een huurwoning is het onderhoud verdeeld tussen huurder en verhuurder. De kleine, dagelijkse onderhoudstaken van de huurder staan in het Besluit kleine herstellingen. Daarin staat dat het wassen en schoonhouden van de binnen- en buitenzijde van de ruiten, kozijnen en deurposten voor de huurder is, voor zover deze voor de huurder bereikbaar zijn. Ook de Rijksoverheid noemt het wassen en schoonhouden van de binnen- en buitenkant van de ruiten als taak van de huurder.

Voor ramen die de huurder niet zelf kan bereiken, zoals de buitenkant van ramen hoog in een flat, ligt dat anders: het wassen daarvan valt niet onder de kleine herstellingen van de huurder. Laat de verhuurder deze ramen wassen, dan mag hij volgens het beleid van de Huurcommissie alleen de arbeidskosten van het wassen als servicekosten doorberekenen, en alleen als dat in het huurcontract is afgesproken. De kosten om de ramen bereikbaar te maken, bijvoorbeeld met een hoogwerker of gondel, blijven voor rekening van de verhuurder. Twijfelt u, kijk dan in uw huurcontract en het overzicht van servicekosten, of vraag het na bij uw verhuurder of de Huurcommissie.

Weer en seizoen

Glazenwassers werken het hele jaar door, maar het weer bepaalt wel wat er kan. Bij vorst kan het water op het glas bevriezen en wordt meestal niet gewassen; bij harde wind is werken met lange stelen en ladders onveilig. Bij lichte regen werken veel glazenwassers met de telescoopmethode gewoon door, omdat het glas na het spoelen met gedemineraliseerd water geen zeepresten bevat; een flinke bui direct na de beurt kan wel opnieuw vlekken geven. Bij de traditionele methode is felle zon juist lastig: het sop droogt dan te snel op en laat strepen achter.

Veel mensen laten de ramen in het voorjaar grondig doen, na de winter met zijn strooizout, roet en stormen, en in het najaar nog eens na de bladval en het stuifmeel van de zomer. In de Onderhoudskalender voor uw woning ziet u welke andere klussen u daar goed mee kunt combineren, zoals goten schoonmaken en het schilderwerk controleren.

Een betrouwbare glazenwasser kiezen en goede afspraken maken

De glazenwasser komt regelmatig, vaak als u niet thuis bent, en loopt soms door uw tuin. Betrouwbaarheid is dus net zo belangrijk als een schoon resultaat. Let op het volgende:

• Inschrijving bij de KvK. Een bedrijf hoort te staan ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel; u kunt dat zelf opzoeken.
• Aansprakelijkheidsverzekering. Vraag of het bedrijf een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering heeft. Een ladder die tegen een dakgoot glijdt, een kras in een glazen pui of een beschadigde plant is snel gebeurd. Hoe verzekeringen bij werk aan uw woning in elkaar zitten, leest u in Verbouwen en verzekeringen.
• Duidelijke afspraken over de frequentie, welke ramen en onderdelen worden meegenomen, binnen- en buitenzijde, wat er gebeurt bij slecht weer en hoe en wanneer u betaalt. Laat die afspraken bij voorkeur op papier of per e-mail bevestigen.
• Branche en keurmerk. De branchevereniging voor de schoonmaak- en glazenwassersbedrijven is Schoonmakend Nederland. Bedrijven die lid zijn, voeren het Keurmerk Schoon, dat sinds 2022 de naam is van het vroegere OSB-keurmerk; het keurmerk stelt eisen aan onder meer de financiële en personele administratie, de toepassing van de cao en de verzekeringen, en wordt minimaal eens per jaar door een onafhankelijke keuringsinstantie getoetst. Glazenwassersbedrijven kunnen daarnaast het aanvullende certificaat Glas & Gevel behalen, met extra eisen aan veilig werken op hoogte. Het register op de website van het keurmerk is leidend. Een keurmerk is geen garantie, maar wel een teken dat het bedrijf zich laat controleren. Ook kleine zelfstandige glazenwassers zonder keurmerk kunnen uitstekend werk leveren; let dan extra op de andere punten in dit lijstje.
• Werkwijze en materieel. Vraag hoe het bedrijf de hogere ramen bereikt en of het met osmosewater, ladders of een hoogwerker werkt.
• Referenties. Vraag buren of mensen in uw straat; glazenwassers werken vaak per wijk.

Voor de achterkant van de woning moet de glazenwasser bij uw tuin kunnen. Spreek af hoe dat gaat: via een poort die open blijft of waarvan het bedrijf een sleutel krijgt, via een achterpad of alleen als u thuis bent. Geeft u een sleutel mee, leg dan vast wie de sleutel heeft, hoe hij wordt bewaard en dat hij bij opzegging terugkomt. Denk ook aan een hond in de tuin, losse tuinmeubelen of beplanting voor de ramen, en een buitenkraan of stroompunt als de glazenwasser die nodig heeft.

Een glazenwasser kijkt per definitie van dichtbij uw woning in. Wilt u dat de beurt alleen op bepaalde dagen of tijden plaatsvindt, bijvoorbeeld niet vroeg in de ochtend bij de slaapkamers, spreek dat dan af. Een vaste ronde met een vaste dag maakt het voorspelbaar. Een professional belt aan of meldt zich als hij in de tuin aan het werk gaat, en laat geen ladders of materiaal onbeheerd achter.

Samengevat: kies een ritme dat past bij de omgeving van uw woning, spreek precies af wat bij een beurt hoort, laat de hoge ramen over aan een professional die veilig werkt, en controleer bij een appartement of huurwoning eerst wie de buitenkant regelt. Op VerbouwPro plaatst u uw klus kosteloos en reageren glazenwassers uit uw regio.