"Bel een loodgieter" is in Nederland een verzamelterm geworden voor iedereen die iets met water, warmte of leidingen doet. In de praktijk zijn er drie beroepen die elkaar deels overlappen: de loodgieter voor water, afvoer, sanitair en zinkwerk, de cv-monteur voor de verwarmingsinstallatie en het gaswerk, en de installateur die beide combineert en vaak ook de elektra en ventilatie verzorgt. Wie u belt, bepaalt of de juiste persoon met het juiste gereedschap en, bij gas en koudemiddelen, het juiste certificaat voor de deur staat. Dit artikel geeft u per klus de kortste route. Gaat het om een lekkage waarvan u de oorzaak nog niet kent, lees dan eerst Lekkage: welke vakman belt u; dat artikel helpt u aan de hand van het symptoom kiezen en wordt hier niet herhaald.
Drie beroepen, één installatiebedrijf
De loodgieter is van oorsprong de vakman van lood en zink: dakgoten, dakranden, loodslabben rond schoorstenen. Vandaag is hij vooral de specialist van alles wat met water te maken heeft: waterleidingen, afvoeren en riolering, sanitair en kranen, boilers en soms ook de aansluiting van vaatwasser en wasmachine. De cv-monteur of verwarmingsmonteur richt zich op de warmte-installatie: cv-ketel, radiatoren, vloerverwarming, expansievat, pomp, thermostaat en de rookgasafvoer, en bij gasgestookte toestellen ook de gasaansluiting. De installateur is geen apart beroep maar een bedrijfstype: een installatiebedrijf dat werktuigbouwkundige (W) en elektrotechnische (E) installaties aanlegt en onderhoudt, vaak aangeduid als W/E-installateur of als "totaalinstallateur" met disciplines als cv, sanitair, elektra, ventilatie en duurzame techniek onder één dak.
In de praktijk zijn veel loodgietersbedrijven ook cv-installateur en omgekeerd; een eenmanszaak heeft doorgaans één of twee disciplines, een groter installatiebedrijf alle. Dat verklaart waarom u voor een nieuwe badkamer bij het ene bedrijf één aanspreekpunt heeft en bij het andere drie onderaannemers. Vraag bij een grotere klus dus altijd welke disciplines het bedrijf zelf uitvoert en welke het uitbesteedt.
Per klus: wie belt u?
| Klus of klacht | Eerste keuze | Toelichting |
|---|---|---|
| Lekkende of druppelende kraan, kapotte stortbak, lopende wc | Loodgieter | Klein sanitair werk; vaak binnen een uur te verhelpen. |
| Verstopte afvoer, wc of riool | Loodgieter of ontstoppingsbedrijf | Bij terugkerende verstopping: camera-inspectie van het riool. |
| Waterleiding verleggen of aftakken, buitenkraan plaatsen | Loodgieter | Werk aan de drinkwaterinstallatie na de watermeter. |
| Nieuwe badkamer: leidingwerk water, afvoer en verwarming | Installatiebedrijf (W), of loodgieter plus cv-monteur | Tegelwerk en elektra zijn aparte disciplines; één coördinator voorkomt gaten in de planning. |
| Cv-ketel in storing, onderhoud of vervanging | Cv-monteur met CO-certificering | Gaswerk aan het toestel en de rookgasafvoer is wettelijk voorbehouden aan gecertificeerde bedrijven. |
| Radiator bijplaatsen, vloerverwarming aanleggen, cv ontluchten of inregelen | Cv-monteur of installatiebedrijf | Inregelen (waterzijdig) scheelt comfort én energieverbruik. |
| Warmtepomp, airco of hybride installatie | Installatiebedrijf met F-gassencertificaat | Vaak met elektricien voor de groepenkast; vraag naar beide certificaten. |
| Mechanische ventilatie: onderhoud, vervangen box, nieuwe wtw-unit | Installatiebedrijf (W/E) of ventilatiespecialist | Bij een wtw-unit hoort periodiek filteronderhoud en inregelen. |
| Gasleiding verleggen, gaskraan, aansluiten gaskookplaat | Gasinstallateur of cv-monteur | Voor het leidingwerk zelf geldt geen certificaatplicht, voor het toestel en de rookgasafvoer wel; kies een erkend bedrijf. |
| Dakgoot, hemelwaterafvoer, zink- of loodwerk | Loodgieter of dakdekker | Het oorspronkelijke loodgieterswerk; dakdekkers doen het vaak samen met dakbedekking. |
| Groepenkast uitbreiden, extra groep voor kookplaat of laadpaal | Elektricien | Geen wettelijke certificaatplicht, wel NEN 1010 en vaak een keuring door de netbeheerder bij een zwaardere aansluiting. |
Twijfelt u, dan is een installatiebedrijf met meerdere disciplines de veiligste eerste keuze: het kan de meeste oorzaken zelf uitsluiten en hoeft u niet door te verwijzen.
Wat alleen gecertificeerde bedrijven mogen
Voor een deel van dit werk is de keuze niet vrij. Drie regels zijn voor u als opdrachtgever van belang.
- Gasverbrandingstoestellen (CO-certificering). Sinds 1 april 2023 mogen het installeren, repareren, onderhouden en in bedrijf stellen van gasverbrandingstoestellen, zoals een cv-ketel, geiser of gashaard, en van de bijbehorende luchttoevoer en rookgasafvoer alleen worden uitgevoerd door een bedrijf met een CO-certificaat (artikel 6.45 Besluit bouwwerken leefomgeving). Het bedrijf werkt volgens een erkende beoordelingsrichtlijn en de monteur heeft een Bewijs van Vakmanschap Koolmonoxide. De regel richt zich uitdrukkelijk ook tot wie het werk laat uitvoeren; u controleert een bedrijf in het register gasverbrandingsinstallaties. Een losse gasleiding verleggen valt niet onder deze plicht, maar is geen werk voor een ongekwalificeerde klusser.
- Koudemiddelen (F-gassen). Wie werkt aan warmtepompen, airco's of koelinstallaties met gefluoreerde broeikasgassen, en inmiddels ook met natuurlijke koudemiddelen, moet gecertificeerd zijn: de monteur met een persoonscertificaat en het bedrijf met een bedrijfscertificaat (in Nederland via de BRL 100 en BRL 200). Dit geldt voor installatie, onderhoud, reparatie, lekcontrole en buitendienststelling. Vraag bij een warmtepomp- of airco-offerte dus naar het F-gassencertificaat van het bedrijf.
- Elektra. Voor werk aan de elektrische installatie in woningen bestaat géén wettelijke certificaatplicht, maar de installatie moet voldoen aan de NEN 1010 en het deel vóór de hoofdschakelaar is terrein van de netbeheerder. Bij een warmtepomp of laadpaal is vaak een zwaardere aansluiting of een extra groep nodig; kies een elektricien die dat met de netbeheerder afstemt. Wat u zelf mag en wat niet, leest u in Mag ik zelf elektra aanleggen?.
Daarnaast bestaan vrijwillige erkenningen, zoals de InstallQ-erkenning per discipline, zichtbaar in het register op echteinstallateur.nl, en het lidmaatschap van branchevereniging Techniek Nederland, dat u toegang geeft tot de Geschillencommissie Installerende Bedrijven. Zij zijn geen wettelijke eis, maar wel een controleerbaar signaal van vakbekwaamheid.
Spoed of gepland?
Niet elke storing is een noodgeval, en het verschil scheelt u vaak een avond- of weekendtoeslag. Echt spoed is: water dat blijft stromen nadat u de hoofdkraan heeft gesloten, water bij elektra, rioolwater dat terugkomt, een gaslucht (verlaat de woning, bel het landelijke storingsnummer van de netbeheerder en gebruik geen schakelaars) en een cv-ketel die uitvalt bij vorst in een huis met jonge kinderen of ouderen. Kan tot de volgende werkdag wachten: een druppelende kraan, een langzaam lopende afvoer, een ketel die af en toe een storingscode geeft maar na resetten weer werkt, een radiator die niet warm wordt terwijl de rest wel werkt. Plan het in: periodiek ketelonderhoud, het vervangen van een ketel die het nog doet, een nieuwe badkamer, vloerverwarming of een warmtepomp. Voor onderhoud en vervanging heeft u tijd om offertes te vergelijken en certificaten te controleren; bij spoed niet, en precies daar slaan onbetrouwbare spoedbedrijven toe. ACM ConsuWijzer adviseert ook bij spoed het KvK-nummer en het adres te controleren, vooraf een prijsindicatie te vragen en te beseffen dat de bovenste zoekresultaten vaak betaalde advertenties zijn. Hoe u een betrouwbaar bedrijf herkent, leest u in Zo herkent u een betrouwbare loodgieter.
Wat u klaarlegt voordat u belt
Een goede voorbereiding maakt het telefoongesprek korter, de diagnose beter en de kans dat de monteur het juiste onderdeel meeneemt groter.
- Foto's en een filmpje. Van de plek van het probleem, de kraan of het toestel, het typeplaatje en de omgeving. Stuur ze mee via de app of e-mail van het bedrijf.
- Merk, type en bouwjaar van het toestel. Het typeplaatje van de cv-ketel zit meestal onder de klep of aan de zijkant; bij een warmtepomp op de buitenunit. Noteer ook de storingscode op het display en of de storing terugkomt na een reset.
- De stand van de cv-druk op de manometer en of u recent heeft bijgevuld; dat zegt veel over een mogelijk lek.
- Waar de hoofdkraan, de gaskraan en de groepenkast zitten, en of u ze kunt bedienen. Bij een waterlek: hoofdkraan dicht; bij gaslucht: gaskraan dicht en naar buiten.
- Wat u al heeft gedaan: ontlucht, gereset, ontstopper gebruikt, eerder laten repareren. Pak de laatste onderhoudsfactuur of het garantiebewijs erbij; veel fabrieksgaranties eisen onderhoud door een erkend bedrijf.
- Praktische zaken: is er parkeergelegenheid, is de kruipruimte bereikbaar, is er iemand thuis op het afgesproken tijdstip, en is de woning een huurwoning (dan is de verhuurder vaak verantwoordelijk voor de installatie)?
Vraag bij het maken van de afspraak naar het tarief inclusief voorrijkosten en eventuele toeslag, het KvK-nummer en, bij gas- of koudemiddelwerk, naar het certificaat. Zet de afspraak kort op papier of in een bericht. Wanneer welk onderhoud aan de beurt is, zodat u minder vaak met spoed hoeft te bellen, vindt u in de Onderhoudskalender voor uw woning.